All posts by Betty M. Ingram

Sửa đổi luật doanh nghiệp để có lợi hơn cho doanh nghiệp

Mới đây, Bộ Tài chính đã đề xuất đưa phân bón là một trong số các mặt hàng từ không chịu thuế vào diện chịu thế giá trị gia tăng (VAT) 5% trong một dự án sửa 5 luật thuế với mục đích khấu trừ thuế đầu vào. Điều này đã đáp ứng được mong mỏi của các doanh nghiệp sản xuất phân bón hiện nay. Bởi nhờ đó, doanh nghiệp sẽ được khấu trừ thuế đầu vào để giảm được tổng chi phí sản xuất để từ đó có cơ hội tái đầu tư sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, việc đưa phân bón, máy móc thiết bị cho nông nghiệp vào diện chịu thuế VAT chính là yếu tố tạo cơ hội cho nhóm hàng phân bón phát triển để từ đó tạo động lực cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ, giảm giá thành sản phẩm đồng thời bớt được áp lực cạnh tranh từ thị trường phân bón nhập khẩu.

luật doanh nghiệp

Với mặt hàng phân bón hiện nay, các doanh nghiệp đang phải giảm công suất do chịu sức ép cạnh tranh từ hơn 4 triệu tấn phân bón nhập khẩu mỗi năm, tương đương với thiệt hại hàng trăm tỷ đồng do phải giảm sản lượng và không được khấu trừ, hoàn thuế.

Đứng trước thực trạng này, nhà nước cần phải sớm can thiệp trước khi các doanh nghiệp bị phá sản vì không chịu được sức ép hiện nay. Thực chất sửa đổi chính sách thuế không phải để ưu ái riêng cho doanh nghiệp nào bởi lẽ khi “không ở diện chịu thuế VAT” thì doanh nghiệp cũng không được kê khai, khấu trừ và hoàn thuế VAT đầu vào, bắt buộc phải tính vào chi phí và khiến giá thành tăng, điều này đương nhiên sẽ khiến doanh nghiệp bất lợi.

Nếu đề xuất của Bộ Tài chính được thông qua chắc chắn sẽ đạt lợi ích kép cho tất cả các doanh nghiệp ngành phân bón và nhà nông, bao gồm cả những doanh nghiệp đang thua lỗ và trong quá trình gấp rút tái cơ cấu.

Khó đạt được chỉ tiêu cổ phần hoá 44 doanh nghiệp trong năm 2017

Năm 2017-2020, Chính Phủ đã phê duyệt dự án hoàn thành cổ phần hoá 127 doanh nghiệp nhà nước, trong đó chỉ tiêu năm 2017 là 44 DN.

cổ phần hoá doanh nghiệp

Tuy nhiên, đến hết tháng 8 năm 2017, con số đó mới đạt được 18 doanh nghiệp nhà nước trong đó có 4 tổng công ty là Sông Đà, IDICO, Becamex Bình Dương, Thanh Lễ Bình Dương. Riêng trong tháng 8, dự án cổ phần hoá Tổng công ty Thương mại Xuất nhập khẩu Thanh Lễ đã được phê duyệt. Cùng thời điểm đó, giá trị doanh nghiệp cũng đã được công bố và các cơ quan chức năng đang xây dựng phương án cổ phần hoá để trình cấp Chính phủ phê duyệt 12 doanh nghiệp bao gồm cả những doanh nghiệp có quy mô vốn chủ sở hữu tất lớn như: 3 doanh nghiệp thành viên của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam có tổng giá trị vốn chủ sở hữu vào khoảng 90.000 tỷ đồng; 1 doanh nghiệp thành viên của Tập đoàn Điện lực Việt Nam có giá trị vốn chủ sở hữu khoảng 24.000 tỷ đồng. Song song với đó, 14 doanh nghiệp khác cũng đang được thẩm định giá trị doanh nghiệp.

Trước tình hình trên, Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp nhận định rằng, trong năm 2017 sẽ có thể hoàn thành cổ phần hoá 38 doanh nghiệp và khó có thể đạt được mục tiêu đã đề ra.

Ban cũng cho biết, nếu gộp cả doanh nghiệp thuộc Bộ quốc phòng, các đơn vị sự nghiệp thì tính đến tháng 8/2017, đã có 36 doanh nghiệp nhà nước được cổ phần hoá, trong số đó có 16 doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng. Trong 8 tháng đầu năm, các doanh nghiệp đã bán phần vốn nhà nước không cần nắm giữ tại 26 doanh nghiệp với tổng giá trị theo sổ sách là 863,8 tỷ đồng (tương đương 95,1% so với cùng kỳ năm 2016), thu về 11.815,3 tỷ đồng (bằng 416,44% so với cùng kỳ năm 2016), bao gồm cả giá trị thoái vốn của Công ty cổ phần sữa Vinamilk.

Người Việt Nam đang “quay lưng” với kinh doanh?

Theo một nghiên cứu gần đây cho thấy, năm 2016 chỉ có 15-20% trong tổng số 50 thương vụ M&A lớn nhất là bán 100% công ty, trong đó các nhà đầu tư nước ngoài chiếm tới 77% tổng giá trị M&A toàn thị trường Việt Nam, tương ứng khoảng 5,8 tỷ đô la Mỹ. Năm 2016 cũng chứng kiến công ty Thực phẩm Đức Việt được sang tên chủ mới, mặc cho thương hiệu quá nổi tiếng và công ty luôn nằm trong danh sách 100 doanh nghiệp có doanh số tăng trưởng cao nhất Việt Nam dựa theo bảng xếp hạng FAST 500. Mới đây, một doanh nghiệp ở tỉnh miền Tây cũng đã bán đi một cơ ngơi đồ sộ để định cư ở nước ngoài, với lí do được đưa ra là “chán”.

kinh doanh

Theo con số khảo sát chỉ số Niềm tin doanh nhân (CEO.CI) năm 2017 lần đầu tiên được thực hiện tại Việt Nam, có tới 44% doanh nghiệp đã từng lỡ cơ hội vì rào cản pháp lý và hạn chế thị trường. Từ việc phải xin quá nhiều giấy phép con; thủ tục hành chính phiền hà cho đến vốn, chính sách thuế, hải quan, bảo hiểm còn nhiều bất cập đã dẫn đến tình trạng cứ có 3 doanh nghiệp mới thành lập thì lại có đến 2 doanh nghiệp rời thị trường hoặc ngừng hoạt động.

Hiện nay, mức lãi suất bình quân của Việt Nam là 7-9% trong khi các quốc gia khác như Trung Quốc: 4,3%; Malaysia 4,6%; Hàn Quốc 2-3%; Nhật Bản 0,95%. Chưa kể, chi phí vận chuyển từ cảng Hải Phòng về Hà Nội còn đắt gấp 3 lần chi phí vận chuyển từ Hàn Quốc, Trung Quốc về Việt Nam; chi phí nộp thuế cao nhất so với ASEAN 4. Ngoài ra, còn rất nhiều khoản chi phí khác với mức giá cao gấp nhiều lần so với nước bạn.

Với từng đấy lí do đã tạo nên một tâm lý chán nản cho các doanh nhân Việt Nam, mặc dù đây mới chỉ là những con số mang tính chất tương đối nhưng cũng đã phản ánh phần nào thực trạng nền kinh tế Việt Nam hiện nay.

Bãi bỏ một số điều kiện kinh doanh của doanh nghiệp đòi nợ thuê

Sắp tới đây sẽ có nhiều điều kiện kinh doanh đối với nhóm dịch vụ đòi nợ thuê được xóa bỏ, theo đó, Bộ Tài chính đã có văn bản gửi Chính phủ về việc bãi bỏ Nghị định số 104 quy định về kinh doanh đòi nợ đồng thời ban hành dự thảo thông báo về việc bãi bỏ trên.

doanh nghiệp đòi nợ thuê

Nghị định số 104 được ban hành vào năm 2007, quy định các điều kiện đối với doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đòi nợ, bao gồm điều kiện về vốn, người quản lý, người lao động cũng như các nguyên tắc và biện pháp thực hiện trong quá trình thực hiện hoạt động đòi nợ. Sau 10 năm thực hiện, nhận thấy những vấn đề bất cập và không phù hợp trong bối cảnh xã hội hiện nay, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ dự thảo để thay thế nghị định này, với mục đích tăng thêm quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh và có biện pháp để giảm bớt mức độ can thiệp của nhà nước. Theo quy định của Nghị định số 104, thì vốn tối thiếu để doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đòi nợ là 2 tỷ đồng, nhưng Luật doanh nghiệp năm 2014 lại không có quy định về vốn pháp định. Bên cạnh đó, người quản lý và người lao động phải có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, không có tiền án và đáp ứng đầy đủ các điều kiện về năng lực chuyên môn xét trong bối cảnh bây giờ là quá cao, bởi những người này chỉ ảnh hưởng đến kết quả hoạt động của chính doanh nghiệp quản lý họ chứ không ảnh hưởng đến doanh nghiệp khác cũng như nền kinh tế chung của đất nước.

Các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ này cũng chỉ cần thiết duy trì các điều kiện về an ninh, trật tự; giao dịch giữa doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đòi nợ với chủ nợ, khách nợ được thực hiện theo thỏa thuận giữa các bên nhưng dựa trên quy định tại Bộ luật dân sự, không nhất thiết phải quy định tại một Nghị định riêng…

Doanh nghiệp sẽ không được phép in hóa đơn từ năm 2018

Ngày 04/08 vừa qua, Bộ Tài Chính đã công bố dự thảo Nghị định Quy định về hóa đơn bán hàng quá, cung ứng dịch vụ thay thế nghị định số 51/2010/NĐ-CP ngày 14/5/2010, Nghị định số 04/2014/NĐ-CP ngày 17/1/2015 của Chính phủ quy định về việc in, phát hành, sử dụng, quản lý hóa đơn.

in hóa đơn

Dựa theo dự thảo, các tổ chức, doanh nghiệp kinh doanh trong các lĩnh vực siêu thị, trung tâm thương mại sẽ chủ động in hóa đơn trực tiếp từ máy tính tiền và đến thời điểm định kì sẽ chuyện cho cơ quan thuế. Theo kinh nghiệm ở các nước trên thế giới thì hình thức hóa đơn giấy vẫn tồn tại song song cùng với loại hình hóa đơn điện tử tại các trung tâm thương mại, cửa hàng bán lẻ…

Tuy nhiên, vấn đề khó khăn khi triển khai hình thức này là cần hạn chế các đối tượng đặt in, tự in hóa đơn, điều này sẽ gây ra sự khó kiểm soát cho cơ quan quản lý chức năng. Việc bán hóa đơn cho doanh nghiệp mới thành lập sẽ phải thực hiện trong 6 tháng dưới sự hỗ trợ của cơ quan thuế địa phương để chuyển sang áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế. Những doanh nghiệp không có nhu cầu mua hóa đơn quyển vì ít sử dụng thì làm đề xuất với cơ quan thuế để cấp lẻ hóa đơn do cơ quan thế tự in để sử dụng. Đối với ngành hàng đặc thù sử dụng tem, vé, thẻ thì tổ chức vẫn thực hiện theo đúng trình tự hiện hành…

Vẫn còn rất nhiều ý kiến trái chiều, do đó để thực hiện được việc này, Bộ Tài chính sẽ còn phải cân nhắc rất nhiều để tạo ra một hành lang pháp lý bảo vệ các doanh nghiệp cũng như các cá nhân liên quan, tránh thất thoát gây ảnh hưởng đến nền kinh tế đất nước.

Doanh nghiệp khởi nghiệp muốn nhận vốn đầu tư phải lách luật

Hiện nay Việt Nam chưa có luật quy định việc phát hành trái phiếu cho các doanh nghiệp Startup, điều này khiến các doanh nghiệp bắt buộc phải lách luật để nhận vốn đầu tư từ các tổ chức khác.

Doanh nghiệp khởi nghiệp

Muốn thu hút vốn, các doanh nghiệp có tới 90% xác suất là nhận vốn nước ngoài và chỉ 10% là vốn từ Việt Nam, tuy nhiên, nếu muốn nhận được đầu tư từ nước ngoài, các doanh nghiệp bắt buộc phải xin ý kiến Ngân hàng Nhà nước, Bộ kế hoạch và Đầu tư cùng bộ Công thương. Việc này đòi hỏi thời gian và công sức của cả một hệ thống bộ máy. Do đó, luật doanh nghiệp nên có quy định rõ ràng hơn để doanh nghiệp có thể nhận khoản vay chuyển đổi, trái phiếu chuyển đổi một cách đơn giản hơn. Cụ thể, nhà nước nên xem xét ưu đãi về thuế DN hay chính sách giảm thuế thu nhập cá nhân cho người lao động đang làm việc tại các DN Startup.

Phong trào khởi nghiệp đang phát triển tại Việt Nam, hoạt động chủ yếu tại hai thành phố lớn là Hà Nội và Tp.HCM. Tuy nhiên vấn đề gọi vốn luôn gặp nhiều khó khăn và rủi ro bởi các DN vẫn đang trong giai đoạn phát triển và hoàn thiện mẫu chứ chưa chính thức được tung ra thị trường. Hành lang pháp lý bảo vệ chưa có cộng với việc đầu tư mạo hiểm khiến các nhà đầu tư nước ngoài còn nhiều ngại ngần.

Ở các nước có hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển như Mỹ, Anh, Singapore… đều có sự bảo trợ của Chính phủ trong vai trò nhà đầu tư cho quỹ, vì vậy ở quốc gia đang nghèo nàn như Việt Nam thì việc sớm đưa ra dự thảo luật bảo vệ các doanh nghiệp khởi nghiệp là cần thiết và góp phần thúc đẩy nền kinh tế cho đất nước.

Cần sửa đổi luật doanh nghiệp để bảo vệ người lao động

Hiện nay tình trạng công nhân có độ tuổi 35-40 bị doanh nghiệp “sa thải” với nhiều lí do “trên trời rơi xuống”, mục đích là tránh việc trả lương cao và phải đóng các khoản phí bảo hiểm lớn hơn so với lao động tuyển mới, trẻ tuổi hơn. Đây là một vấn nạn cần phải được chấn chỉnh sớm, tránh làm ảnh hưởng xấu đến chính sách bảo đảm việc làm bền vững, xây dựng quan hệ lao động hài hoà và ổn định. Chính sự phân biệt tuổi tác này đã gây ra một sự lãng phí về nguồn lực cho đất nước.

người lao động

Tuy nhiên, nếu để xử phạt những vi phạm này trong thời điểm hiện nay là rất khó. Luật pháp hiện nay có quy định về các loại HĐLĐ, cụ thể là việc người lao động chỉ được ký 2 lần đối với HĐLĐ có thời hạn, đến lần thứ 3 bắt buộc phải ký HĐLĐ không xác định thời hạn. Nhưng thực tế, các DN vẫn tìm cách lách luật để sa thải người lao động có độ tuổi cao, ví dụ như không kí tiếp HĐ lần thứ 3 hay cố tình can thiệp để họ không thể tiếp tục làm việc tại DN. Thậm chí một số DN còn “cao tay” hơn khi công khai kêu gọi lao động độ tuổi này tự xin chấm dứt HĐLĐ để nhận được sự hỗ trợ cao hơn quy định của pháp luật.

Khi đã ở độ tuổi 35-40, người lao động sẽ gặp nhiều khó khăn để tìm công việc mới, phần lớn sẽ trở thành lao động tự do và gây ảnh hưởng đến chính sách an sinh xã hội. Công việc không ổn định, thu nhập bấp bênh khiến họ phải xin nhận trợ cấp BHXH một lần để trang trải cuộc sống, điều này vô tình gây áp lực kinh tế cho đất nước.

Mặc dù có thể già hơn so với các lao động trẻ, nhưng về mặt kỹ năng và kinh nghiệm thì họ dư sức đảm nhận các công việc khác cần tư duy hoặc sử dụng các mối quan hệ. Chính vì vậy, Chính phủ nên sớm có can thiệp đến luật doanh nghiệp để bảo vệ những đối tượng này, trước khi xã hội bị phân hóa tầng lớp lao động rõ rệt.

6 tháng đầu năm: Doanh nghiệp giải thể bằng ½ doanh nghiệp thành lập mới

Theo Tổng cục Thống kê, tính đến cuối tháng 6 vừa qua, Bộ kế hoạch và đầu tư đã cấp giấy chứng nhận đăng ký thành lập cho 61.276 doanh nghiệp mới, tăng trưởng 12,4% cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên một nửa trong số đó đã tạm ngừng hoạt động. Nếu tính cả tổng vốn đăng ký mới và hơn 859.000 tỉ đồng của 181.000 lượt doanh nghiệp thay đổi tăng vốn thì tổng số vốn đăng ký bổ sung trong quý I và II là hơn 1.455.000 tỷ đồng. Bên cạnh những doanh nghiệp “chết yểu” thì còn có 15.397 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 3,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Nếu cộng lại các doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và doanh nghiệp quay trở lại hoạt động trong 6 tháng vừa qua thì con số chạm mức 77.000 doanh nghiệp.

Doanh nghiệp giải thể
Ngoài những tín hiệu khả quan trên, vẫn có 5.433 doanh nghiệp xin giải thể, trong đó doanh nghiệp có quy mô vốn dưới 10 tỷ đồng chiếm đến 92,2%. Mặc dù luật hỗ trợ DNNVV đã được thông qua và sắp có hiệu lực, tuy nhiên vẫn chưa đủ để cứu vát các doanh nghiệp nhỏ này. Song song với thành lập mới, có đến 37.907 doanh nghiệp xin tạm dừng hoạt động, tăng 21,8% so với cùng kỳ năm 2016.
Như vậy, bình quân cứ hai doanh nghiệp thành lập mới thì có một doanh nghiệp giải thể. Có nhiều tập đoàn, tổng công ty nhà nước năm 2016 tăng trưởng tốt tuy nhiên chỉ mới nửa năm nay đã có dấu hiệu chững lại như ngân hàng thương mại nhà nước, công ty rượu-bia-nước giải khát, viễn thông…
Điều này cho thấy thực trạng quản lý của các doanh nghiệp, khi chưa tìm hiểu kĩ thị trường và nhu cầu người dân, đã vội vàng xin thành lập doanh nghiệp, dẫn đến tình trạng không có lãi thậm chí lỗ nên vội vàng xin giải thể. Thiết nghĩ, nhà nước nên có quy định chặt chẽ và bổ sung thêm điều kiện khắt khe hơn trong việc thành lập doanh nghiệp mới và hỗ trợ doanh nghiệp gặp khó khăn trong quá trình kinh doanh.

DNNVV theo quy định Luật mới thông qua

Ngày 01/01/2018, Luật Hỗ trợ DNNVV sẽ chính thức có hiệu lực. Theo đó, đối tượng áp dụng là những doanh nghiệp được thành lập, tổ chức và hoạt động theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, tiêu chí xác định DNNVV được quy định tại Điều 4 của Luật này, cụ thể như sau:

Doanh nghiệp vừa và nhỏ

  • DNNVV bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa. Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân không quá 200 người và đáp ứng một trong hai tiêu chí sau: a) Tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng; b) Tổng doanh thu năm trước liền kề không quá 300 tỷ.
  • Doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa được xác định trong từng lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản; công nghiệp và xây dựng; thương mại và dịch vụ…
  • Đối với DNNVV chuyển đổi từ hộ kinh doanh được hỗ trợ nếu đáp ứng các điều kiện sau: Hộ kinh doanh đã đăng ký và hoạt động theo quy định của pháp luật trước khi thành lập doanh nghiệp và có hoạt động sản xuất, kinh doanh liên tục tối thiểu 1 năm tính đến ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.

Liên quan đến nội dung hỗ trợ bao gồm: Tư vấn, hướng dẫn miễn phí về hồ sơ, thủ tục thành lập doanh nghiệp….Tư vấn, hướng dẫn miễn phí các thủ tục hành chính thuế và chế độ kế toán trong thời hạn 3 năm từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu; Miễn, giảm tiền sử dụng đất có thời hạn theo quy định của pháp luật về đất đai…

Bất cập trong quy định của Luật về ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Tại hội thảo Điều kiện kinh doanh 2017 do Viện nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM) tổ chức vừa qua, một trong những vấn đề được lưu tâm nhất chính là điều kiện kinh doanh. Theo CIEM, từ năm 2003 đến năm 2014, khi ban hành Luật đầu tư và Luật doanh nghiệp đã không có thêm cải cách nào được thực hiện mà thành công với những điều kiện kinh doanh được quy định trước đó.

Luật về ngành nghề kinh doanh
Theo đó, hiện nay cả nước có khoảng 243 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, tương ứng với mỗi ngành nghề lại có các ngành nghề con (ước tính khoảng 600 ngành nghề) với điều kiện kinh doanh kèm theo. Trong đó, hai lĩnh vực bất cập nhất hiện nay chính là 29 ngành thuộc sự quản lý của Bộ Giao Thông và 28 ngành nghề của Bộ Công thương.
Theo đó, Nghị định 86/2014/ND-CP quy định về điều kiện kinh doanh ngành taxi, vận tải theo hợp đồng phải đáp ứng theo quy định và được Sở Giao thông vận tải phê duyệt, tuy nhiên, điều này đã trực tiếp loại bỏ 70% các doanh nghiệp vận tải nhỏ và tạo điều kiện để các doanh nghiệp lớn chiếm hữu thị trưởng, vô hình chung đã làm giảm đi sự lựa chọn dịch vụ đối với khách hàng, ảnh hưởng đến nguồn thu chung.
Bên cạnh đó, pháp luật cũng quy định việc kinh doanh vận tải phải có đủ diện tích đất làm bãi đỗ xe, điều này cũng gây nên bức xúc cho chủ doanh nghiệp khi các thành phố chưa có chủ trương quy hoạch đất để làm bãi đỗ xe, nếu tự doanh nghiệp đứng ra làm thì sẽ rất khó. Điều này gây nên tình trạng các tổ chức, cá nhân làm giấy tờ giả để đưa các bãi đất hoang vào quy hoạch nhằm mục đích lôi kéo các doanh nghiệp kinh doanh trên đó.
Ngoài ra, luật quy định việc quy hoạch giới hạn số phương tiện tham gia giao thông trên địa bàn là không phù hợp, vì không thể áp dụng số lượng của thành phố này đối với thành phố khác, lưu lượng tham gia giao thông là khác nhau hoàn toàn…